{"id":343659,"date":"2022-02-22T12:57:56","date_gmt":"2022-02-22T11:57:56","guid":{"rendered":"https:\/\/gymbeam.com\/blog\/?p=343659"},"modified":"2024-02-29T13:24:08","modified_gmt":"2024-02-29T12:24:08","slug":"kwas-foliowy-dlaczego-znajomosc-jego-znaczenia-jest-kluczowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gymbeam.pl\/blog\/kwas-foliowy-dlaczego-znajomosc-jego-znaczenia-jest-kluczowa\/","title":{"rendered":"Kwas foliowy – dlaczego znajomo\u015b\u0107 jego znaczenia jest kluczowa?"},"content":{"rendered":"\n

Kwas foliowy<\/strong> to syntetyczna forma folian\u00f3w<\/strong> i w obu przypadkach jest to nazwa dla witaminy B9.<\/strong> Foliany s\u0105 bardzo wa\u017cne dla ludzi, a w szczeg\u00f3lno\u015bci dla kobiet w ci\u0105\u017cy,<\/strong> poniewa\u017c fundamentalnie wspomagaj\u0105 one zapobieganie wyst\u0105pienia wad wrodzonych u dzieci. <\/strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119 wi\u0119cej na temat \u017ar\u00f3de\u0142 folian\u00f3w,<\/strong> ich zalet<\/strong> oraz poznasz inne interesuj\u0105ce informacje<\/strong> zwi\u0105zane z witamin\u0105 B9.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kwas foliowy \u2013 Foliany \u2013 Witamina B9<\/h2>\n\n\n\n

Kwas foliowy <\/strong>to dobrze znana nazwa dla jednej z witaminy z grupy B, a konkretnie dla witaminy B9.<\/strong> Kolejne okre\u015blenie to foliany<\/strong>, ale foliany i kwas foliowy to nie o ko\u0144ca to samo.<\/strong> Foliany <\/strong>to forma witaminy B9 wyst\u0119puj\u0105ca naturalnie w jedzeniu<\/strong>, a kwas foliowy<\/strong> to jego syntetyczna forma.<\/strong> Okre\u015blenie foliany to nazwa rodzajowa<\/strong> i odnosi si\u0119 do kilku form witaminy B9,<\/strong> w\u0142\u0105czaj\u0105c kwas foliowy, tetrahydrofolian (THF)<\/strong> oraz dihydrofolian (DHF).<\/strong> Kwas foliowy to a syntetyczna forma folian\u00f3w <\/strong>obecna w suplementach\nod\u017cywczych<\/strong> lub \u017cywno\u015bci wzbogaconej.<\/strong> Oboj\u0119tnie czy s\u0105 to foliany, czy kwas foliowy, ich dzia\u0142anie jest takie samo. <\/strong>Stosowanie kwasu foliowego jest szczeg\u00f3lnie rekomendowane w przypadku kobiet w ci\u0105\u017cy,<\/strong> ale zalety witaminy B9 na tym si\u0119 nie ko\u0144cz\u0105. Opr\u00f3cz wspierania ci\u0105\u017cy<\/strong> jest r\u00f3wnie\u017c u\u017cyteczna podczas depresji<\/strong> lub utraty pami\u0119ci.<\/strong> [1] [33] [34]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Kwas<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Znaczenie folian\u00f3w <\/strong>dla ludzkiego organizmu zosta\u0142o odkryte przez Dr. Lucy Wills<\/strong> w 1931 roku.<\/strong> Badaczka zademonstrowa\u0142a, \u017ce dro\u017cd\u017ce piwowarskie mog\u0105 zapobiega\u0107 wyst\u0105pieniu anemii w czasie ci\u0105\u017cy.<\/strong> Foliany i ich znaczenie s\u0105 w zwi\u0105zku z tym znane od prawie 100 lat. [31]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

<\/h3>\n\n\n\n

Funkcje folian\u00f3w w organizmie<\/h3>\n\n\n\n

Foliany<\/strong> s\u0105 wa\u017cne dla organizmu z kilku powod\u00f3w, poniewa\u017c wspomagaj\u0105 funkcjonowanie kom\u00f3rek oraz wzrost tkanek.<\/strong> S\u0105 u\u017cyteczne przy zapobieganiu anemii, <\/strong>poniewa\u017c wspomagaj\u0105 produkcj\u0119 czerwonych krwinek,<\/strong> ale razem z witaminami B12 i C<\/strong> wspomagaj\u0105 rozk\u0142ad, u\u017cytkowanie oraz produkcj\u0119 nowych bia\u0142ek.<\/strong> Co wi\u0119cej, wspomagaj\u0105 produkcj\u0119 DNA,<\/strong> kt\u00f3re jest odpowiedzialne za informacj\u0119 genetyczn\u0105. [32]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

<\/h3>\n\n\n\n

Naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a kwasu foliowego<\/h3>\n\n\n\n

Kwas foliowy wyst\u0119puje w formie folian\u00f3w w r\u00f3\u017cnorodnych produktach spo\u017cywczych i jest cz\u0119\u015bci\u0105 wielu suplement\u00f3w od\u017cywczych. Jest komponentem multiwitamin<\/a>, kompleks\u00f3w-b<\/a> oraz mo\u017cesz go r\u00f3wnie\u017c kupi\u0107 osobno. Je\u015bli wolisz naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a witaminy B9, znajdziesz kilka przyk\u0142ad\u00f3w w tabeli [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]:<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/th>ZAWARTO\u015a\u0106 FOLIAN\u00d3W W 100 G<\/strong><\/th><\/tr><\/thead>
W\u0105tr\u00f3bka (drobiowa, surowa)<\/td>588 \u03bcg<\/td><\/tr>
Ciecierzyca (surowa)<\/td>557 \u03bcg<\/td><\/tr>
W\u0105tr\u00f3bka (wo\u0142owa, surowa)<\/td>290 \u03bcg<\/td><\/tr>
Groszek (dojrza\u0142y, d\u0142ugi, surowy)<\/td>274 \u03bcg<\/td><\/tr>
W\u0105tr\u00f3bka (wieprzowa, surowa)<\/td>212 \u03bcg<\/td><\/tr>
Szpinak (surowy)<\/td>194 \u03bcg<\/td><\/tr>
Groszek (zielony, surowy)<\/td>65 \u03bcg<\/td><\/tr>
Broku\u0142y (surowe)<\/td>63 \u03bcg<\/td><\/tr>
Brukselka (surowa)<\/td>61 \u03bcg<\/td><\/tr>
Kapusta (surowa)<\/td>43 \u03bcg<\/td><\/tr>
Kapusta (czerwona, surowa)<\/td>18 \u03bcg<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n
\"Kwas<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

<\/h3>\n\n\n\n

Zalety stosowania kwasu foliowego<\/h3>\n\n\n\n

<\/h4>\n\n\n\n

Kwas foliowy a ci\u0105\u017ca<\/h4>\n\n\n\n

Stosowanie kwasu foliowego jest tak popularne dzi\u0119ki temu, jak wa\u017cny jest on przed i w trakcie ci\u0105\u017cy<\/strong>, poniewa\u017c zapobiega wyst\u0105pieniu wad wrodzonych m\u00f3zgu oraz rdzenia kr\u0119gowego.<\/strong> Wady wrodzone u dziecka pojawiaj\u0105 si\u0119 w pierwszym trymestrze, a konkretniej podczas pierwszych 3-4 tygodni ci\u0105\u017cy.<\/strong> Z tego powodu wa\u017cne jest stosowanie kwasu foliowego nie tylko podczas ci\u0105\u017cy,<\/strong> ale i przynajmniej jeden miesi\u0105c przed zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119.<\/strong> [15]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Kwas<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wady wrodzone centralnego uk\u0142adu nerwowego <\/strong>maj\u0105 nazw\u0119 zwyczajow\u0105 \u2013 wady cewy nerwowej<\/strong> (NTD). S\u0105 to anomalie w m\u00f3zgu, rdzeniu kr\u0119gowym<\/strong> lub kr\u0119gos\u0142upie,<\/strong> kt\u00f3re nast\u0119puj\u0105 podczas embriogenezy \u2013 rozwoju embrionu.<\/strong> Podczas rozwoju p\u0142odu m\u00f3zg, kr\u0119gos\u0142up oraz rdze\u0144 kr\u0119gowy formuj\u0105 si\u0119 z cewki nerwowej. Wy\u017cej wspominane defekty wyst\u0119puj\u0105 na skutek niepowodzenia procesu jej zamkni\u0119cia.<\/strong> M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko, defekty nast\u0119puj\u0105, kiedy kt\u00f3ra\u015b z cz\u0119\u015bci cewy nie zostanie zamkni\u0119ta, czego rezultatem mo\u017ce by\u0107 na przyk\u0142ad otw\u00f3r w rdzeniu kr\u0119gowym. Neuroepithelium jest nara\u017cone na niedobory oraz obumieranie neuron\u00f3w z powodu oddzia\u0142ywania \u015brodowiska. [17] [18]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Stosowanie kwasu foliowego<\/strong> przed i w trakcie ci\u0105\u017cy to spos\u00f3b na zapobieganie rozwoju <\/strong>wi\u0119kszo\u015bci z tych defekt\u00f3w.<\/strong> Powinno zosta\u0107 r\u00f3wnie\u017c dodane, \u017ce dok\u0142adne powody wad cewy nerwowej<\/strong> nie s\u0105 znane. Jednak\u017ce ryzyko<\/strong> tych defekt\u00f3w wzrasta przy oty\u0142o\u015bci,<\/strong> niekt\u00f3rych lekach na padaczk\u0119<\/strong> czy s\u0142abo kontrolowanej cukrzycy. <\/strong>[19]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Komplikacje zwi\u0105zane z odpowiednim rozwojem cewy nerwowej<\/strong> nie s\u0105 jedynymi problemami podczas ci\u0105\u017cy, kt\u00f3re mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 suplementacja kwasu foliowego. Wa\u017cne jest zredukowanie<\/strong> potencjalnego ryzyka nieregularnej pracy serca, rozszczepu podniebienia<\/strong> lub przedwczesnego porodu.<\/strong> Stosowanie kwasu foliowego jest w zwi\u0105zku z tym u\u017cyteczne pod k\u0105tem zapobiegania wyst\u0105pienia kilku komplikacji zwi\u0105zanych z optymalnym rozwojem p\u0142odu. Mimo \u017ce nie jest to uniwersalne lekarstwo na te zaburzenia, to jego roli z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna pomija\u0107. [16]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Zalety<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wiemy, \u017ce czytanie o powa\u017cnych zaburzeniach<\/strong> rozwoju dziecka stanowi wyzwanie i jest przykre.<\/strong> Jednak nie ma lekarstwa<\/strong> na wrodzone wady cewy nerwowej, mimo \u017ce istnieje terapia zapobiegaj\u0105ca kolejnym komplikacjom. Uszkodzenia nerw\u00f3w s\u0105 permanentne,<\/strong> a je\u015bli kwas foliowy mo\u017ce zredukowa\u0107 ryzyko ich rozwoju, to podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci jest kluczowe.<\/strong> [19]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kwas foliowy a choroby se<\/b>rco<\/b>wo-n<\/b>aczyn<\/b>io<\/b>we<\/h4>\n\n\n\n

Dzia\u0142anie kwasu foliowego nie ko\u0144czy si\u0119 na wspomaganiu optymalnego wzrostu p\u0142odu podczas ci\u0105\u017cy. Mo\u017ce by\u0107 on r\u00f3wnie\u017c korzystny w kwestii zapobiegania wyst\u0105pienia chor\u00f3b serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.<\/strong> S\u0105 one powi\u0105zane z wysokim poziomem homocysteiny,<\/strong> podczas gdy foliany<\/strong> pe\u0142ni\u0105 wa\u017cn\u0105 role w jej metabolizmie.<\/strong> Opr\u00f3cz kwasu foliowego witaminy B6 i B12<\/strong> r\u00f3wnie\u017c kontroluj\u0105 normalny poziom homocysteiny we krwi. Hipoteza zmniejszania ryzyka wyst\u0105pienia chor\u00f3b serca<\/strong> zosta\u0142a sprawdzona i zdaje si\u0119 mie\u0107 wp\u0142yw na ryzyko udaru.<\/strong> Rezultaty badania wykaza\u0142y, \u017ce spo\u017cywanie kwasu foliowego<\/strong> przez kobiety b\u0119d\u0105ce w grupie ryzyka wyst\u0105pienia chor\u00f3b serca, nie zmniejsza\u0142o tego ryzyka.<\/strong> Istnieje kilka wniosk\u00f3w z bada\u0144, kt\u00f3re wskazuj\u0105, \u017ce obni\u017cy\u0142 si\u0119 poziom homocysteiny, ale nie wp\u0142yn\u0119\u0142o to na ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-kr\u0105\u017ceniowych. Stosowanie kwasu foliowego i innych witamin z grupy B ma pozytywny wp\u0142yw<\/strong> na ryzyko wyst\u0105pienia udaru,<\/strong> ale niestety prawdopodobnie nie przek\u0142ada si\u0119 to na inne problemy sercowo-kr\u0105\u017ceniowe. [20] [21] [22]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wp\u0142yw kwasu foliowego na nowotw\u00f3r<\/h4>\n\n\n\n

Kilka bada\u0144 naukowych zasugerowa\u0142o wp\u0142yw folian\u00f3w na niekt\u00f3re rodzaje nowotworu,<\/strong> takie jak nowotw\u00f3r p\u0142uc, trzustki, piersi<\/strong> lub p\u0119cherza moczowego.<\/strong> Wp\u0142yw <\/strong>folian\u00f3w na karcynogenez\u0119 nie zosta\u0142 jeszcze<\/strong> dok\u0142adnie zweryfikowany naukowo.<\/strong> Wed\u0142ug niekt\u00f3rych dowod\u00f3w foliany s\u0105 korzystne je\u015bli chodzi o zatrzymywanie wczesnych stadi\u00f3w<\/strong> niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w nowotworu<\/strong>. Jednak po rozwini\u0119ciu si\u0119 zmian przednowotworowych wy\u017csze dawki kwasu foliowego przynios\u0142y przeciwne skutki<\/strong> i wr\u0119cz odwrotnie, wspar\u0142y ich rozw\u00f3j. Mimo \u017ce odpowiednie stosowanie kwasu foliowego mo\u017ce mie\u0107 pozytywny efekt w niekt\u00f3rych przypadkach, to niezb\u0119dne jest r\u00f3wnie\u017c dalsze zbadanie i zrozumienie powi\u0105zania mi\u0119dzy kwasem foliowym a nowotworami. [20]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Choroby ze spektrum zaburze\u0144 autystycznych a kwas foliowy<\/h4>\n\n\n\n

Autyzm, a konkretniej spektrum zaburze\u0144 autystycznych,<\/strong> ma wiele symptom\u00f3w. S\u0105 to problemy z komunikacj\u0105 i \u201efunkcjonowaniem\u201d z lud\u017ami,<\/strong> ale osoby cierpi\u0105ce na te zaburzenia charakteryzuj\u0105 te\u017c na przyk\u0142ad powtarzalne zachowania. Niekt\u00f3re badania obserwacyjne wskaza\u0142y na po\u0142\u0105czenie pomi\u0119dzy ni\u017cszym ryzykiem spektrum zaburze\u0144 autystycznych<\/strong> u dzieci a stosowaniem kwasu foliowego <\/strong>przed i w trakcie ci\u0105\u017cy. Mimo \u017ce konieczne s\u0105 kolejne badania,<\/strong> kt\u00f3re sprawdz\u0105 i potwierdz\u0105 te wnioski, to dowody naukowe sugeruj\u0105, \u017ce istnieje mo\u017cliwy zwi\u0105zek pomi\u0119dzy stosowaniem kwasu foliowego a ryzykiem tego zaburzenia. Jako rezultat naukowcy nie s\u0105 jeszcze w stanie jednoznacznie potwierdzi\u0107 bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu, ale by\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci pojawi\u0105 si\u0119 lepsze dowody. [20]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Niedob\u00f3r kwasu foliowego<\/h3>\n\n\n\n

Tak jak i w przypadku innych mikroelement\u00f3w, ilo\u015b\u0107 kwasu foliowego w diecie jest niewystarczaj\u0105ca, <\/strong>co mo\u017ce prowadzi\u0107 do jego niedoboru.<\/strong> Dodatkowo mo\u017ce to powodowa\u0107 kolejny problem,<\/strong> jakim jest anemia.<\/strong> Jest to stan powi\u0105zany z niskim poziomem czerwonych krwinek.<\/strong> Anemia powoduje niski poziom hemoglobiny,<\/strong> czego rezultatem mo\u017ce by\u0107 brak tlenu<\/strong> w organach i tkankach. Mo\u017cesz zwi\u0119kszy\u0107 poziom folian\u00f3w w swoim organizmie zmieniaj\u0105c swoj\u0105 diet\u0119<\/strong> lub suplementuj\u0105c<\/strong> kwas foliowy<\/a>. [27] [28]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Najlepszym sposobem na sprawdzenie poziomu kwasu foliowego w twoim organizmie jest udanie si\u0119 do lekarza na badanie krwi.<\/strong> Mimo \u017ce oznaki niedoboru folian\u00f3w s\u0105 mniej oczywiste, to i tak wykazujemy symptomy niedoboru folian\u00f3w oraz anemii [27] [35]:<\/p>\n\n\n\n

Symptomy niedoboru folian\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • zm\u0119czenie<\/li>\n\n\n\n
  • puchni\u0119cie j\u0119zyka i wrzody w ustach<\/li>\n\n\n\n
  • siwe w\u0142osy<\/li>\n\n\n\n
  • problemy ze wzrostem<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

    Symptomy anemii:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • zm\u0119czenie i os\u0142abienie<\/li>\n\n\n\n
    • duszno\u015bci<\/li>\n\n\n\n
    • blada sk\u00f3ra<\/li>\n\n\n\n
    • rozdra\u017cnienie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
      <\/div>\n\n\n\n

      Niedob\u00f3r folian\u00f3w mo\u017ce by\u0107 rezultatem nie tylko niekompletnej diety, ale i innych czynnik\u00f3w [27] [29] [30]:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Nadmierne spo\u017cycie alkoholu<\/strong> \u2013 powoduje problemy z ich przyswajaniem oraz nadmierne wydalanie folian\u00f3w wraz z moczem.<\/li>\n\n\n\n
      • Z\u0142e wch\u0142anianie<\/strong> \u2013 niewystarczaj\u0105ce przyswajanie folian\u00f3w<\/strong> powodowane przez choroby wp\u0142ywaj\u0105ce na przew\u00f3d pokarmowy,<\/strong> takie jak celiakia<\/strong> lub choroba Crohna.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
      • Stosowanie lek\u00f3w<\/strong> \u2013 niedob\u00f3r folian\u00f3w mo\u017ce by\u0107 powodowany przez stosowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w na epilepsj\u0119.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
      • Genetyka<\/strong> \u2013 nawet mutacja genetyczna<\/strong> mo\u017ce by\u0107 powodem niedoboru, poniewa\u017c zapobiega przekszta\u0142ceniu <\/strong>do jego u\u017cytecznej formy \u2013 metylowanego kwasu foliowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
        <\/div>\n\n\n
        \n
        \"Niedob\u00f3r<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

        Rekomendowane dawkowanie kwasu foliowego<\/h3>\n\n\n\n

        Kwas foliowy jest jedn\u0105 z witamin z grupy B i jego spo\u017cycie jest wa\u017cne, ale jednocze\u015bnie nie nale\u017cy z nim przesadza\u0107. Prawd\u0105 jest, \u017ce spo\u017cycie folian\u00f3w z diety<\/strong> nie ma szkodliwego dzia\u0142ania,<\/strong> ale spo\u017cycie powy\u017cej 800 \u03bcg<\/strong> u os\u00f3b poni\u017cej 18 roku \u017cycia i 1000 \u03bcg<\/strong> u os\u00f3b doros\u0142ych mo\u017ce \u201emaskowa\u0107\u201d niedob\u00f3r witaminy B12.<\/strong> W przypadku suplementacji kwasu foliowego pami\u0119taj, \u017ce dzienny limit to 1000 \u03bcg.<\/strong> Jednocze\u015bnie interesuj\u0105ce jest, \u017ce kwas foliowy jest przymusowo dodawany do jedzenia<\/strong> w kilku krajach na \u015bwiecie. Na przyk\u0142ad w USA 140 \u03bcg kwasu foliowego<\/strong> jest dodawane na 100 g wzbogacanych produkt\u00f3w z ziaren zbo\u017cowych.<\/strong> Powodem tego jest zapewnienie 100-200 \u03bcg<\/strong> kwasu foliowego na dzie\u0144 kobietom w wieku rozrodczym.<\/strong> Obowi\u0105zkowe programy wzbogacania \u017cywno\u015bci kwasem foliowym s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pne w Kanadzie, Chile<\/strong> czy Ameryce Po\u0142udniowej.<\/strong> [23] [24] [25]<\/p>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n \n \n \n \n\n

        \n You might be interested in these products: <\/h2>\n\n
        <\/div>\n\n